20. Vier mensen, vier verhalen

(Ge vindt Rebels Nederlands op SpotifyGoogleApple of uw favoriete podcast platform.
Nog nooit een podcast geluisterd? 
Ga dan hier eens kijken hoe het moet!)

Hey lieve luisteraars,

Amai het is warm in België. Zo warm, dat het veel langer heeft geduurd dan ik dacht om deze aflevering te maken. Deze keer moest ik niet gewoon mijn eigen stem opnemen, maar ik heb 4 mensen geïnterviewd. Dus het knippen en plakken was wat uitdagender dan ik had verwacht!

Mijn 4 gasten hebben allemaal een ander verhaal met België en het Nederlands. Ik vond het heel interessant om met mensen te spreken die een verschillende achtergrond hebben, en ik hoop dat ik ze hier een beetje aan het woord kan laten.

Eén ding hadden ze allemaal gemeenschappelijk: ze waren zenuwachtig om Nederlands te spreken, en al helemaal als ze wisten dat het opgenomen werd. Samyak: Ja, ik ga proberen, maar de kriebels, ja

Vitor: Ik ben beetje bang!

Dus eerst en vooral wil ik Viktoria, Joanna, Samyak en Vitor heel hard bedanken om hieraan mee te doen!

Ik begin met Samyak, want hij heeft toch een opmerkelijk parcours, want hij is nog nooit in België geweest, en toch spreekt hij al heel goed Nederlands. Toen hij had beslist om in Leuven te gaan studeren, is hij begonnen met Nederlands leren, al verliep dat in het begin niet van een leien dakje.

Samyak: Vorig jaar heb ik beslist om naar België te gaan, voor een mastercursus, maar dus begon ik vorig jaar NL te leren in lockdown en ja ik had gewoon geen idee hoe je een taal leert of wat je doet. Ja, gewoon niets. Maar ja, dan ik ben gewoon begonnen met Duolingo en ik oefende elke dag en schreef dingen op in mijn schriftje. En toen begon ik meer manieren te ontdekken, dus ja Youtube video’s of ja de eerste show die ik zag heette Peppa Pig. “Tandem” is een goeie app om mensen te ontmoeten voor een taaluitwisseling ofzo. Ze zijn altijd verbaasd als ik zeg dat ik Nederlands geleerd heb, terwijl ik in India woonde.

Samyak woont dus nog in India en komt pas in september naar hier, om te gaan studeren aan de KU Leuven. Ik ben echt onder de indruk van zijn niveau, en al helemaal als ge weet dat zijn studies in het Engels zullen zijn!

Alle andere geïnterviewden hebben het Nederlands “gewoon” in België geleerd.

Joanna, bijvoorbeeld, uit Polen is met haar man in Antwerpen aangekomen, net voordat de pandemie toesloeg. En ze moest geen Nederlands leren voor het werk, want dat doen ze allebei in het Engels, maar wel voor hun 2-jarige zoon.

Joanna: Ja, wij wilden ook Nederlands spreken en Nederlands begrijpen omdat we hier wonen en ook mijn zoon gaat nu in de crèche en na de crèche de kleuterschool en ik wil begrijpen wat hij zegt en wat de juffen zeggen.

Vitor, die komt uit Brazilië, en hij wist dat er in België goeie jobs te vinden zijn, dus hij kwam naar hier als stagiair, om nooit meer weg te gaan. Ik heb mijn studies in Brazilië gedaan, en ik was op zoek naar een job in Europa: in Duitsland, in Nederland, in België, maar ik had niet veel ervaring om een goeie job te vinden. Ik werk als een IT’er. Om een job met een visa sponsor (te vinden). Dus ik besloot om AIESEC te proberen. Ik wist dat als ik hier ben (was) als een IT’er, dan zou ik hier blijven. Er zijn veel opportuniteiten. En nu, werk ik voor bijna 4 jaar in dezelfde bedrijf dat gaf mij de opportuniteit 4 jaar geleden.

En ook hij vertelt dat hij voor zijn job geen Nederlands moest kennen, maar wel om zich een deel van de maatschappij te voelen. Dus hij begon een jaar na zijn aankomst te studeren.

Vitor: Ja, voor mijn werk ik kan Engels spreken. Het maakt geen verschil voor mijn werk. Maar voor de (het) sociale deel het is belangrijk om de taal te spreken om vrienden te maken, om part of the society te worden. Maar voor mijn werk, het is niet belangrijk. Ik ook had een vriendin drie jaar geleden, een Vlaamse vriendin, en dat gaf me een extra motivatie om de taal te leren.

Ja, de liefde geeft inderdaad extra motivatie om te leren. De liefde kan alles hé!

Dat weet ook Viktoria, want zij kwam in België terecht omdat ze besloot haar partner te volgen. Ook al sprak Viktoria al veel talen, ze is toch beginnen werken als poetsvrouw, om dan ondertussen Nederlands te leren.

Viktoria: Ik heb mijn hart gevolgd. Het was een man in Hongarije die hier in België woonde na een tijdje hebben we erover gepraat dat OK, ik zal hier naar België komen. En dan, ja ik wist dat al, het zou heel heel moeilijk zijn, want dat is een andere cultuur en een andere taal. Ik sprak toen alleen Hongaars, Duits en Engels. Dat was hier zo gewoon, normaal, dus ik wist dat al dat misschien kan ik geen manager job krijgen, want in Hongarije was ik sales manager, en hier ben ik als poetsvrouw begonnen.

Viktoria werkte dus voltijds, en daar bovenop is ze onmiddellijk begonnen met de taal te leren.

Viktoria: En dan ben (heb) ik 40u gewerkt, per week, en twee keer moest ik naar de KU Leuven gaan, moest ik niet maar ik heb daarvoor gekozen en daar heb ik dan drie uur elke keer gehad, en dan heb ik 2 of 3 niveaus geleerd, tot B1.

En ook Vitor getuigt: hij werkte voltijds, en daarnaast ging hij nog intensief les volgen bij Linguapolis.

Vitor: Ik ben begonnen in 2018: een jaar na ik hier was en dan heb ik 2 niveau’s op de universiteit gedaan, niveau 1 en niveau 2 in de universiteit Antwerpen, bij Linguapolis, het is een beroemde cursus. Dan had ik een pauze, omdat de cursus heel vermoeiend is.

Viktoria: En dan hadden we nog redelijk veel oefeningen thuis, grammatische (grammatica) oefeningen en die moesten we dan op tijd sturen, dus eigenlijk tussen de twee dagen op dinsdag en donderdag denk ik, op woensdag moest ik alles doen en via een platform naar de lerares sturen om het te laten corrigeren want donderdag is (werd) dan gezegd “OK, wat waren mijn fouten, wat is mijn zwakke kant, wat kan ik eraan doen” dus het was een heel straffe week dan, om eerlijk te zijn.

Waw, ik zou het zelf niet meer kunnen, én de hele dag werken, én dan nog eens naar school gaan. Maar zij deden het wel, en ik kan me inbeelden dat velen onder jullie ook zo zijn gestart!

Joanna had meer geluk, want de werkgever van haar man regelde virtuele privé-lessen voor hen. Ik werkte freelance voor een bedrijf en werd betaald om haar de volle aandacht te geven, in het begin was dat wel twee uur per week! Ook ik gaf Joanna heel veel huiswerk, zodat ze voor elk uur met mij, nog minstens anderhalf uur werk had, alleen. Ik weet nog dat ik er altijd van versteld stond dat zij dat elke week braaf haar huiswerk deed. En dat met een klein kind in huis! Haar reactie?

Joanna: Geen stress! (lacht)

En Samyak in India, die lijkt al helemaal geen stress te hebben, want hij genoot van het Nederlands leren. Hij vertelde me dat hij in de lockdown niet altijd goed wist wat doen, en dat het Nederlands hem net hielp om zich beter te voelen. En natuurlijk was het fantastisch dat hij al met mensen in België kon praten om zich voor te bereiden op zijn verhuis.

Samyak: Ik denk dat met mensen praten heel veel geholpen heeft. Ze waarderen het enorm dat ik NL leerde, en iedereen was super behulpzaam, dat moet ik zeggen. Ik heb een paar goede vrienden gemaakt en ik kon leren over hun leven en over België, over Nederland, over zijn culturen… Ik leer het hier niet in (op) mijn eentje, de lieve mensen zoals jij, ze helpen me de hele tijd. Misschien met suggesties of correcties of gewoon babbeltjes en ik blijf die mensen dankbaar, dat is het denk ik.  

Fijn, dat Samyak zo’n leuke ervaringen heeft met de Belgische mensen. Ik heb zelf altijd het idee dat we in België niet zo vriendelijk of behulpzaam zijn, maar dat beeld is blijkbaar niet correct. Ook de anderen getuigen dat ze heel veel lieve mensen hebben ontmoet.

Vitor: Ik weet een paar mensen dat ik weet ik kan altijd NL spreken. Ze zijn heel vriendelijk, ze altijd helpen mij. Ja als je de taal wil leren, mensen zijn heel supportive om te helpen, denk ik. Natuurlijk, het is verschillend op de straat of op een job of op het werk, want ik moet sneller zijn, maar met vrienden je kan altijd vinden mensen dat, die je helpen.

Joanna: Ik denk, de mensen begrijpen dat ik niet alles 100% correct kan zeggen maar ze wachten dat ik alles zeg wat ik wil.

Vlamingen zijn geduldig? Waw, dat had ik nooit verwacht! En wat ik ook tof vind om te horen, is dat Joanna’s dokter haar zelfs aanmoedigt.

Ja van mijn dokter, van mijn arts, heb ik een compliment gekregen, dat ik bijna perfect Nederlands spreek. Ik spreek niet perfect, maar ik denk ik ben onderweg, dat is belangrijk.

Inderdaad, in het begin spreekt ge niet perfect, dat kan ook niet, dus dan moet ge experimenteren, en daarover heb ik lang gesproken met Viktoria.

Viktoria: Ik ben hier in België aangekomen en op de tweede dag heb ik al begonnen met de boek van de KU Leuven Nederlands te leren. En dan, ik herinner me ik was bij het stadhuis, en ik moest iets administratief regelen, en ik heb haar gezegd in het Engels dat “mevrouw, ik leer Nederlands, maar ik spreek redelijk slecht, maar mijn lerares zei dat ik moest oefenen. Dus ik zal u zeggen, met (op) mijn manier, wat ik wil, en als u mij niet verstaat, dan spreken we verder in het Engels” Ze waren aan het lachen, en het lukte. Dus het was in het begin 10% Nederlands en dan meestal Engels, en dan met de tijd, in een half jaar was het al meer, en dan ik schaamde mij helemaal niet in het begin. Ik wist dat het was redelijk slecht, maar ik durfde praten, en dan zijn mensen tegen mij gekomen, in de trein of in de stad, op de vrijdagmarkt in Leuven, die me gecorrigeerd hebben, “ik versta u niet goed”. En dan zei ik altijd “kijk, ik ben geen Nederlandse, ik kom niet uit België, ik wil dat”. “Ah, je bedoelt dat” “ahja, OK, dank u” en dan, ze kenden mij al, dus met de tijd heb ik wel bekenden gehad in de stad, die wisten, ik ben een hele enthousiaste mens die Nederlands wil spreken en nu versta ik redelijk veel. In de eerste maand heb ik wel wat ik kon in het Nederlands tegen mijn klanten gezegd als ik poetsvrouw was toen.

Ge kunt horen dat het Viktoria goed heeft gedaan om zo veel te spreken, ze kan zich nu heel vlot uitdrukken. Maar in het begin gaat het trager, en Vitor heeft daarvoor de gouden tip: doe gewoon alsof ge geen Engels spreekt.

Vitor: ik probeer om NL altijd te praten in een winkel of in een busstop, als ik iets vraag, of met een buurman praat. Natuurlijk, meeste mensen hier Engels spreken, maar als je in Nederlands kan praten, het is verschillend. Als je langzaam spreekt, mensen zullen Engels met jou spreken in plaats van Nederlands, en je kan dat niet doen. Je moet doen als je geen Engels spreekt: spreek Nederlands met iemand (iedereen).

Voor Vitor is het heel duidelijk, ge moet blijven spreken en doorzetten: je moet altijd praten als iemand lacht, je blijft om te praten. Voor mij de “g” en de “r” zijn heel moeilijk om te zeggen, om te praten, en als ik “gelukkige” bijvoorbeeld zeg, mensen zullen lachen, soms, maar ik blijf om te praten.

Joanna: Ik moet nu elke dag Nederlands spreken en ik denk niet veel daarover na. En ja, dat is normaal dat de mensen in het begin niet perfect een taal spreken kunnen.

Mijn persoonlijke ervaring is dat het niet voor iedereen zo makkelijk is om gewoon te blijven spreken. Ge hoort straks nog wel hoe dat de inspiratie is geworden voor mijn eigen project. Soms kan het spreken en de teleurstellingen ervoor zorgen dat het niet meer leuk is om met de taal bezig te zijn, en dat legt Samyak hier heel goed uit. Als we ons te veel focussen op foutjes, dan hebt ge geen motivatie meer. Daar ben ik volledig mee akkoord!

Samyak: Het is belangrijk dat het plezierig is, ja. Dus als je te veel bezorgd (bent) over jouw foutjes of grammatica of woorden of zinnetjesstructuur, ja ik weet het niet, dan, het moet tof zijn ja. Dat is het denk ik

En wat helpt, om het plezierig te houden?

Wat ik het meeste heb gehoord, is series of films kijken. 

Joanna: Ik denk, de mensen moeten elke dag naar TV of naar een serie kijken, in het Nederlands of in het Vlaams, dat helpt veel.

Viktoria: Ik hou van zo te leren, dat ik speel ondertussen. Bijvoorbeeld ik kijk naar Netflix, ik bekijk filmen (fims) die ik heel interessant vind. Ik hoor het in het Engels, maar ondertiteld is Nederlands. Ofwel ik lees de kranten, ik heb hier, Passaporto Leuven, en dan “wij zijn Leuven”, en allerlei andere dingen, en die lees ik. En dan onderstreep ik de woorden, de uitdrukkingen die ik niet ken en dan vraag ik de vrienden ofwel via internet, of misschien jou, zou ik in de toekomst vragen: “ok Sietske, wat bedoelen ze daarmee?”. 

Samyak: Ik heb een andere tip: ik spreek met ervaring. Je moet naar de Mol kijken, het is een spelprogramma, Vlaams programma, en het is absoluut geweldig. Dit is helemaal waar: als je een Vlaming vertelt dat je naar De Mol kijkt, maak je gewoon meteen een vriend, het is onmiddellijk. Je moet niets doen, dat is het. Dat is ook een tip.

Inderdaad, ik heb uitgebreid gesproken over De Mol in 1 van mijn eerste podcasts, en Samyak als fan van het eerste uur, die is daar dan ook mee begonnen. Ik ben heel blij om te horen dat het voor hem de verbinding heeft gemaakt naar het Vlaams Nederlands. En ge hoort hier hoe hij zelfs in India begon te merken dat het Nederlands uit de boeken niet helemaal hetzelfde is als hoe wij spreken.

Samyak: Ik denk dat voor de eerste 6 maanden is het hetzelfde, het maakt niet uit, Vlaams of Nederlands, maar als je begint te leren, in het begin merk je het verschil tussen Vlaams en Nederlands niet, maar als je het leert begin je ze te zien. Ik merk alle “voilà” en “allez” en dat soort dingen. Maar ik heb mijn eerste ervaring, dat was dat ik een video gezien heb en dat is hoe het begon. Ja de video van Easy Languages was eerst denk ik, ik vond het heel grappig en mijn eerste reactie was ook dat Vlaams een beetje mooier is en zachter en ook makkelijker om uit te spreken voor een amateur zoals ik. 

Joanna en Vitor wonen allebei in Antwerpen, een plek waar je waarschijnlijk wel het vaakst Nederlands uit Nederland op straat hoort, en ze zeggen ook allebei dat ze de verschillen heel goed kunnen horen.

Joanna Als ik de mensen het Nederlands van Nederland hoor spreken, dan denk ik “zij hebben pasta in de mond”, ik kan dat alles niet, of slecht begrijpen, en nu ben ik gewoon aan het Vlaams van Antwerpen.

Vitor En nu, het is duidelijk dat Vlaams en Nederlands zijn bijna twee verschillende talen. Als ik in Antwerpen ben en ik hoor iemand Nederlands praten, ik kan onmiddellijk weten als het is Nederlands of Vlaams. En ook, ik heb collega’s dat (die) in Vlaanderen zijn geboren dus zij vertel mij over bv. “ge”, “ge zijt” en expressies dat de mensen gebruiken op de straat. En (dat) zijn niet officiële woorden.

En Viktoria, die studeerde aan de KU Leuven, waar ze vanaf het niveau B1 de beide accenten hebben aangeboden. De ene dag hadden ze een lerares uit Vlaams-Brabant, en de andere kwam er iemand uit Nederland.

Viktoria Eigenlijk wou KU Leuven dat we wennen aan de twee “talen”, dan kunnen we succes hebben. Ik dacht, dat is een goeie reden om het te leren kennen, maar om eerlijk te zijn tot nu toe is het een klein beetje moeilijk voor mij speciaal als je dan in België geld wilt afhalen en in Nederland moet je pinnen. Maar OK, ça va, ‘t was een uitdaging voor mij en ik vond het heel goed.

Samyak is onmiddellijk met die uitdaging begonnen, en hij kent nu al heel veel specifieke woorden 🙂 

In het dialect zeggen ze “wa zijde van plan”, een “jat kaffee” (misschien ook in Antwerpen) en ze zeggen “ferm” in plaats van “knap” dus dat is een verschil tussen Nederland en België en “sloppel”: ze zeggen “sloppel” in de nacht, ja dat vond ik heel grappig.

En voila, dat is ook direct de reden waarom ik met Rebels Nederlands ben begonnen. Op het moment dat ik startte was er maar één andere podcast die hetzelfde concept had. En dat terwijl er uit Nederland echt kei veel podcasts komen!

Ik doe nog eens ne warme oproep aan iedereen die geluisterd heeft naar dit seizoen. Als ge wel wat ideeën hebt over wat dat ge nog wil horen, stuur ze gerust door, en wie weet neem ik het op in het volgend seizoen. Zo kreeg ik een toffe suggestie om het te hebben over de do’s en don’ts aan de schoolpoort. Ik ben zelf bewust kinderloos, dus heb geen enkel idee, maar ik begin al na te denken over een Vlaamse mama die hierover wat meer wil vertellen!

Dat nieuwe seizoen, dat start waarschijnlijk in september, en tijdens de zomer hoort ge elke week een korte aflevering met een speciale insteek, dat ziet ge nog wel komen!

Maar ook nog iets speciaal voor deze week: ik lanceer ik mijn “boekske vol goesting”. Huh? Wat? Awel, als ge vandaag hebt geluisterd en ge denkt ook zo “ja, veel Nederlands praten met mensen, dat is echt mijn ding nie, ik praat zobiezo al niet zo graag”, of misschien praat ge wel graag maar focust ge u toch veel op fouten in en heeft u dat ontmoedigd.

Awel, het boekske vol goesting is een combinatie tussen een dagboek en een magazine, dat ik speciaal heb ontworpen voor u! Als ge ‘t wel fijn vindt om over uzelf na te denken, inspirerend materiaal te lezen, op een lieve manier uitgenodigd te worden om dieper te gaan…. Dat is wat ik doe in mijn boekske.

Het is ook ne grote shout-out naar alle introverten want ik hou van jullie.

Ik geloof dat we alles beter doen als we er plezier aan beleven, en geïnspireerd worden. We moeten niet te snel willen gaan en onszelf forceren, maar een innerlijke stem hebben die ons vriendelijk aanmoedigt. En wat als die stem Nederlands spreekt?

Viktoria, die zegt het zo: wacht niet tot het leven jou forceert om buiten je comfortzone te gaan. Probeer het uit in kleine dingen, dat is mijn raad: probeer het in kleine stapjes en zo kan je je zelfvertrouwen opbouwen.

Inderdaad, zelfvertrouwen opbouwen in kleine stapjes, dat is ook hoe het voor mij persoonlijk als introvert mogelijk was om een podcast te maken. Eerst praatte ik vooral veel tegen mezelf of tegen mijn studenten, en daarna pas dacht ik dat het interessant kon zijn om dat met meerdere mensen te delen.

De eerste korte versie van mijn Boekske vol goesting gaat over het thema zelfzorg, en dat kunt ge helemaal gratis downloaden via mijn website.

Ik zou zeggen: ga eens kijken op feelinflemish.be en ontdek wat ik, maar ook een paar andere vrouwen, te zeggen hebben. Daarna word je uitgenodigd om hier ook zelf over te schrijven, door de vragen die ik u stel.

Er zit trouwens ook een grappige taalspeling (woordspeling, oeps!) in de titel. De uitdrukking “een broek vol goesting hebben” is een lichtjes vulgaire en misschien ook onnozele manier om te zeggen dat ge zin hebt in -oh, het verboden woord- seks. Maar goesting, dat kunt ge ook hebben in het leven. En mijn boekske (geen broekske) zit ook vol goesting in het leven. Snapt ge het? Ik moet eerlijk toegeven, het idee kwam tot mij om 2u ’s nachts, dus misschien is het nie zo geweldig. Maar ik kan ermee lachen, en dat is het belangrijkste. Plezier is de basis van alles, voor mij toch! En als gij nu nog aan het luisteren zijt, is da voor u waarschijnlijk ook zo.

Goe, bij deze rond ik het eerste seizoen van Rebels Nederlands officieel af, nog eens ne kei harde merci aan ulle: mijn lieve luisteraars.

Dziękuję aan Joanna, obrigada Vitor, köszönöm Viktoria en Dhanyavaad aan Samyak voor deze aflevering en jullie verhalen – in het Nederlands!

Tot slot natuurlijk een groot applaus en bedankt aan Petra die haar sprookjes opnam en deelde op mijn kanaal,

Volgend seizoen vinden jullie Petra trouwens terug op haar eigen kanaal “Petra vertelt”.

En ik: ik blijf gewoon hier doorgaan!

– – – – – – – – – – – – – – 

Deze transcriptie van de podcast Rebels Nederlands is een cadeauke voor u. Voor de laatste nieuwe afleveringen vindt ge de transcripties in de werkboeken. Dan kunt ge de podcast ook interactief maken! Wilt ge dat eens proberen? Ga dan hier eens kijken.

Leave a Comment

Your email address will not be published.