12. Dertigers, en gezaag

(Ge vindt Rebels Nederlands op SpotifyGoogleApple of uw favoriete podcast platform.
Nog nooit een podcast geluisterd? 
Ga dan hier eens kijken hoe het moet!)

Dag lieve luisteraars!

Deze week praat ik opnieuw over een Vlaamse serie, programma, of waarom eens geen podcast? 

Ik was vorige week nogeens naar een paar afleveringen van “Op z’n Vlaams” aan het luisteren, als ge die podcast nog nie kent, amai, dan geef ik u bij deze de tip van 1 miljoen, want dat is bij mijn weten de enige andere podcast die ook zowel in’t Vlaams is, én gericht is op het leren van het Vlaams Nederlands. Pieter babbelt over vanalles en nog wa, en heeft ook transcripties op zijn website staan. Zijn eerste seizoen zit er al op, maar hij schrijft ook leuke teksten op zijn website, opznvlaams.be, ik zet de link hier ook wel ergens zoda ge da gemakkelijk kunt vinden. Zeker een aanrader.

Maar in elk geval, ik hoorde hem op een gegeven moment zeggen dat er in Vlaanderen vier grote dialectgroepen zijn, het West-Vlaams (voor mij persoonlijk het meest onverstaanbare dialect in het universum), het Oost-Vlaams, het Brabants en het Limburgs. Jullie hebben waarschijnlijk al gehoord, en ik heb het al af en toe vermeld, dat mijn accent origineel uit de Antwerpse Kempen komt. Dus mijn reactie op deze vier dialectgroepen was: “uhhh, en Antwerps dan, en Kempisch? Euhh, wa is dees jom?” OK, ik kan niet meer zo goed mijn eigen dialect (accent) doen, mijn excuses.

Gelle weet misschien ook dat de Antwerpenaren over het algemeen nogal, euh, trots zijn op hun stad, met de uitspraak “Antwerpen is ‘t stad, en de rest parking”, en hoewel ik maar 3 jaar in’t stad heb gewoond, heb ik blijkbaar ook van die arrogante trekskes gekregen, wie weet is dat wel besmettelijk… Maar enfin ja, ik contacteerde de Pieter direct, helemaal verontwaardigd, en volgens hem hoort het Antwerps én Kempisch bij het Brabants. Sorry, maar wie heeft eigenlijk die dialectgroepen verzonnen? Die speelt waarschijnlijk een onnozel grapke met de Antwerpenaren en hun chauvinisme. En het werkt, want als ik meer tijd had, dan zou ik het gaan opzoeken, en een briefke schrijven, …, maar daarvoor ben ik nu wel een bikke te lui. Goe, maar er komt nog wel een vervolg op, denk ik, want het begint mij nu ook te interesseren.

Want laat nu de meest gehoorde tussentaal op den TV het Antwerps zijn. Misschien is het ondertussen al wat uitgebalanceerd, maar ik herinner me nog goed, toen ik in België woonde, dat er daar ook nogal vaak commentaar op kwam. Dat die Antwerpenaren oververtegenwoordigd zijn op TV. En ook de serie waar ik deze week over wou praten, die speelt zich af in het Antwerpse. Als ge dus zelf in Antwerpen woont, en uw Antwerpse woordjes wil perfectioneren, dan raad ik deze serie de volle 100% aan.

Het schoon Antwerps taalgebruik en de prachtige beelden van de stad zijn twee hele goede redenen om te beginnen kijken. Voor mensen die de taal leren, zoals ik hoop dat gij ook iemand zijt, want anders weet ik nie waarom ge naar mijne monoloog luistert 🙂 maar voor die mensen is het een ideaal tijdsverdrijf. Helaas moet ik zeggen dat ik het gevoel heb dat ik delen van mijn leven kwijt ben, die ik nooit niet meer zal terugkrijgen, en heb ik mij een pak – geen klein pakske hé maar een serieus pak, amai – geërgerd aan deze serie. Het ergste is: ik kon niet stoppen met kijken, want ik dacht den hele tijd: “ja, ik moet toch een goed gefundeerde mening vormen om er iets over te verkondigen op de podcast”. Zijt ge fan van Dertigers? Dan raad ik u aan om misschien nu te stoppen me luisteren, want de kans bestaat dat ik het ga verpesten voor u.

Maar eerst, voor zij die nog nie hebben gekeken, zal ik efkes duiden. De serie is te bekijken op vrt.nu, en dankzij één van mijn favoriete studenten – hallo Joanna, ik weet da ge luistert 🙂 – weet ik nu ook dat Dertigers ook op youtube is te vinden. Ge kunt daar een hele playlist vinden per seizoen, heel gemakkelijk dus.

Het meeste materiaal dat ik gebruik voor mijn studenten, komt van de VRT: dat is ofwel Eén of Canvas, omdat ik echt fan ben van het merendeel van hun programma’s. Nu ja, meestal zijn dat geen fictieprogramma’s trouwens, dus misschien is dat het probleem. Maar dit is dus wel een fictiereeks van ondertussen 3 seizoenen, elk zo’n 25 afleveringen, die op hun beurt ongeveer 20 à 25 minuten duren. Ikzelf heb nu het eerste seizoen gekeken, en daarna ook een filmke dat de samenvatting van het tweede seizoen weergeeft. Ik ga hier geen spoilers verklappen, want dat zou nie plezant zijn, maar ik ga wel wat kritiek moeten spuien vrees ik.

In elk geval: het verhaal gaat over een groep vrienden die ondertussen allemaal in de dertig zijn. Ze hebben elkaar leren kennen toen ze studeerden, ze zaten toen allemaal samen op kot. Grappig genoeg hebben ze zo goed als allemaal een mega Antwerps accent en lijken hun ouders allemaal in de buurt te wonen, dus dat is al een beetje raar, dat die dan allemaal op kot zouden hebben gezeten, want traditioneel gaat ge op kot als ge in een andere stad gaat studeren dan waar uw ouders wonen.

Dit zijn de hoofdpersonages:

  • Pieter, hij is eigenaar van een platenwinkel in’t stad en vader van Lucas, maar hij is niet meer samen met de moeder, hij woont boven de platenwinkel en is net samen met Babs, die wordt voorgesteld aan de vriendengroep in de eerste aflevering.
  • Saartje, de beste vriendin van Pieter, ze is fotografe en wordt afgebeeld als de eeuwige single, losbol, feestbeest, een rondpoeper (om het met een misschien onbestaand woord te zeggen) en woonachtig in een klein appartementje dat ze vaak verhuurt via airbnb, en dan komt ze bij de Pieter op de zetel “crashen” (of logeren in het Vlaams)
  • Nora & Jeroen: een voor mij vrij ordinair koppel, hij is boekhouder en zij werkt bij het CLB (dus dat betekent dat ze leerlingen begeleidt op school) zij wonen samen in een huis ergens in’t stad
  • Alex & Elias: een koppel dat samenwoont in een appartement, eentje is verpleger en de andere is een personal trainer
  • Tinne & Bart: Tinne is een lerares en Bart werkt volgens mij voor het havenbedrijf in Antwerpen. Ze hebben twee kinderen en wonen ergens in het noorden van Antwerpen in een vrij chic vrijstaand huis. 

Ik ga niet te veel ingaan op de verhalen van deze personages, voor als ge het nog wilt kijken natuurlijk zonder te weten wat er allemaal gebeurt. Maar ik kan wel een paar dingen vertellen die misschien handig om weten zijn, voor ge verslaafd geraakt aan iets dat ge haat. Ja, ik vrees dat dat een beetje mijn probleem was.

Er is heel veel drama. En drama dat niet zo geloofwaardig is, en soms zelfs een beetje cliché. Het lijkt alsof deze mensen disproportioneel veel problemen hebben, en als het ene wordt opgelost, dan komt er weer iets nieuw opduiken. Da betekent dat er veel ruzie wordt gemaakt, wat eigenlijk voor het observeren van de taal iets heel positief is, maar voor mij op den duur wel heel vermoeiend werd. Vooral omdat ze hun problemen zo slecht aanpakken, en daarom eigenlijk ook ongeloofwaardig overkomen. Voor mij toch.

Ik heb persoonlijk ook echt een groot probleem met het niveau van stereotypering. Het begint al bij het bijna “verplichte” homokoppel, de enige vorm van seksuele diversiteit, maar dan op de meest belachelijke manier: alsof elke homo óf verpleger óf personal trainer moet zijn. Ze hadden er misschien nog ne kapper van kunnen maken, dan was het helemaal af. Maar dat niet alleen, ze leven ook allemaal in koppel, in een monogame relatie uiteraard, en de enige die dan geen relatie heeft, Saartje, moet worden afgebeeld als een “slet” op wie door de andere vrouwen dan commentaar komt, dat ze eens ne keer iemand “deftig” of “fatsoenlijk” moet leren kennen. Ik vraag mij af of dat nu echt representatief is voor hoe de gemiddelde dertigers leven? Ik weet dat ik totaal niet gemiddeld ben, en hoe ik denk over relaties en seksualiteit komt volgende week aan bod, en dan snapt ge waarschijnlijk waarom ik dat zeg, maar die dingen vond ik toch saai en irritant tegelijk. Ook de relatie tussen Tinne & Bart geeft zo’n traditionele invulling van de genderrollen, want het is Tinne die alles regelt voor de kinderen, die altijd en overal klaar staat, maar Bart komt te laat en is dan toch nog degene die met de auto rijdt als ze ergens naartoe gaan, behalve als ze terug rijden, dan heeft hij gedronken en dan “mag” Tinne terugrijden. Serieus? Doorheen de rest van de reeks wordt het alleen maar erger tussen die twee, en beginnen echt ze nog harder op mijn zenuwen te werken! 

Eén scène moet ik echt beschrijven omdat toen al mijn stereotiepe vrouwonvriendelijke alarmbellen begonnen af te gaan en ik echt bijna goesting had om de schrijvers een bericht te sturen. Helemaal in’t begin van de eerste aflevering ontdekt Nora dat ze zwanger is, dit is geen spoiler ofzo, want ik denk dat dat een van de eerste dingen is die ge ontdekt over haar, nog voor enige andere informatie. En op een gegeven moment in de serie gaat ze bij Tinne op bezoek om zwangerschaps- én babykleren te gaan ophalen. Het begint al bij “oh, ik heb geen babykleren voor jongetjes niet meer, want die heb ik aan de Pieter gegeven, dus als ge ne jongen krijgt, ja, dan gaat ge bij hem moeten horen”. Oh my god, serieus? OK, misschien zou ik me daar 3 jaar geleden zelf ook niet zo hard aan storen, maar tegenwoordig vind ik dat echt zo triestig: moeten jongens en meisjes dan echt al van bij de geboorte duidelijk andere kleertjes dragen? Enfin, daar kon ik dan nog tegen hé, en ik zal mild zijn.

Nee, Nora staat daar zwangerschapsbroeken van Tinne te passen en ze beginnen over hun lichaam te praten. Tinne zegt het typische “ja mijn lichaam is nooit meer hetzelfde geworden na twee zwangerschappen” en Nora reageert dan dat ze zich al klaarmaakt op een veranderend lichaam. OK, op zich niks mis mee, maar dan bespreken ze of de mannen hen dan nog wel aantrekkelijk gaan vinden. Tinne vertelt dat ze snapt dat Bart haar niet meer aantrekkelijk vindt, want ze draagt alleen nog maar “bomma-kleren”. Ja, dan ziet ge toch van ver al aankomen dat Bart uiteindelijk een bedrieger blijkt te zijn? Ik vertel hier ook geen spoilers, trouwens. Dat houdt echt zo een oeroud belachelijk idee in stand, van “als ge als vrouw niet aantrekkelijk zijt voor uw man, dan gaat hij vreemd”. En vrouwen moeten aantrekkelijk zijn, natuurlijk, altijd. Ja, dat vond ik frustrerend.

Ja sorry, ik weet dat ik er heel veel in zie, het is uiteindelijk maar een serie, maar ik had goesting om ook eens te zagen over iets, en aangezien dat het mijne podcast is, kan ik zeggen wat ik wil hé. Geweldig toch! Voor mij, misschien niet voor jullie.

De laatste twee dingen waar ik me enorm aan erger zijn:

1) het feit dat die constant op hun telefoon bezig zijn, direct reageren als er een bericht binnenkomt, en zelfs belangrijke gesprekken eigenlijk gewoon via chat afhandelen. Daar word ik hoorndol van! (Ik heb het woord hoorndol even zelf moeten opzoeken in een woordenboek, want ik snap zelf niet van waar ik dat heb, het betekent zowel stapelgek en razend. En dat klopt wel: in het echte leven ben ik ook heel intolerant voor telefoongerelateerde afleiding.)

2) hun super gewelddadige manier van communiceren. Voor wie iets kent van geweldloze communicatie, in het Engels non-violent communication, dat is een manier van praten om te vermijden dat ge iemand aanvalt met uw woorden, dus ge communiceert dan zonder geweld. Nu, hun communicatiestijl is daar het complete tegendeel van: er wordt naar hartelust geroddeld en veroordeeld, niet geluisterd naar elkaar en vooral ook niet naar zichzelf. En ik vind dat een beetje pijnlijk om aan te zien.

En nu moet ik stoppen, want nu ben ik zelf een serieus pak aan het zagen. Ik besef dat mijn kritiek meer over mezelf zegt dan over de serie!

Maar, wat ik niet mag vergeten, is de uitdrukking van de week. Die komt deze keer uit de mond van den Bart, een van de sympathiekere …  personages uit Dertigers. Hij zegt op een gegeven moment “als da nog nimmer mag”. Dat vind ik iets typisch Vlaams om te zeggen, als reactie op iemand die u bekritiseert over iets of een opmerking geeft. Stel u voor dat ge een vleeseter zijt, en er komt een vegetariër naast u zitten. De typisch Vlaamse reactie van de vleeseter is dan, ja ja ik weet dat vlees eten eigenlijk niet zo goed is voor de dieren enzo, maar seg, als dat nog nimmer mag, ja, dan hoeft het voor mij ook niet meer zenne. Bart zegt het in een andere context, hij verwijst – als ik het mij goed herinner – naar het vrouwen kijken. Als dat nog nimmer mag, ja naar de vrouwen kijken, seg, dan is het leven toch niet meer de moeite zeker, of wel? 

Ge kunt me nie zien rollen me m’n ogen, maar geloof me, dat is er hier aan’t gebeuren.
Dus de conclusie is: kijk naar Dertigers om uw Antwerps te verbeteren, om te zien hoe ge best niet ruzie maakt en om nostalgisch terug te denken aan den tijd dat mensen elkaar nog gewoon ne kus op de wang gaven alsof het niks was.

Tot slot heb ik al een paar heel toffe reacties gekregen op mijn podcast en wil ik daarvoor ne dikke merci zeggen. Ik hoorde van meerdere mensen dat ze naar het programma “Lisa” kijken, dus dat ga ik zeker ook eens ne keer proberen, hopelijk met betere ervaringen dan het deze. Verder stonden nog in de lijst met aanbevelingen: Black Out, De Twaalf, Professor T, Beau Séjour, … En natuurlijk zijn er ook nog de podcasts in het Vlaams: mijn persoonlijke favoriet is De Wereld van Sofie, dus daar ga ik het zeker nog over hebben. Verder is er Relaas, Touché, Zandman, en alles van het audiocollectief Schik. Moest ge zelf nog andere tips hebben voor mij? Laat het weten!

Blaise liet me weten dat ik op langere termijn best investeer in ne professionele micro, en daar ben ik het helemaal mee eens! Petra, die de sprookjes op vrijdag inspreekt, die heeft al een heel mooi geluid met haar micro. Wisten jullie eigenlijk dat zij radio heeft gestudeerd? Cool hé. Ik ben gewoon heel spontaan begonnen met opnemen, en maak die afleveringen met heel veel plezier gratis en voor niks, maar het “hosten” daarvan kost geld en de microfoon natuurlijk ook. Daarom heb ik een link gezet om een bijdrage te geven voor zij die kunnen en willen, maar gene bang, ook als ge dat niet doet, ben ik echt kei blij da ge luistert. Het grootste cadeau is de reacties horen en weten dat jullie iets bijleren. Daarvoor doe ik het!

Voor zij die de brug maken deze week: maakt er een schoon lang weekend van. Salukes!

– – – – – – – – – – – – – – 

Deze transcriptie van de podcast Rebels Nederlands is een cadeauke voor u. Voor de laatste nieuwe afleveringen vindt ge de transcripties in de werkboeken. Dan kunt ge de podcast ook interactief maken! Wilt ge dat eens proberen? Ga dan hier eens kijken.

Leave a Comment

Your email address will not be published.